ေနာက္ဆံုး တင္သမ်ွ

Monday, 12 September 2022

အဖေ

 


#ဟလို-သူငယ်ချင်း…
ပြောဗျာ-"

#Brakefast Time.
ဆုံချင်တယ်ကွာ။

"ငါရောက်တာ 
မင်း ဘယ်လိုလုပ် သိ-?"

#Facebook.မှာ 
မင်းပဲ တင်ထားပြီးတော့။

"အော် အေး-အဟေးဟေး-
ငါလည်း အခုပဲ သွားတော့မလို့။
အော်-ဒါနဲ့-
ငါ အဖေ့ကို ကျွေးမလို့ ခေါ်ထားတယ်-
ခေါ်လာလို့ဖြစ်မလား-?

#ဒါများကွာ-
မင်းအဖေပဲဟာ-
ဘာဖြစ်တာမှတ်လို့ ခေါ်လာခဲ့
ပြဿနာမရှိပါဘူး။

"စားဖွယ်စုံ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်ကြီးရှေ့
ကားထိုးရပ်ပြီးတော့
ဆိုင်ထဲ ဝေ့ကြည့်လိုက်သည်-

ဆိုင်၏ ထောင့်စားပွဲမှာ 
သူငယ်ချင်းက 
ဆုံနေကျ နောက်သူငယ်ချင်း
တစ်ယောက်နဲ့အတူ 
ကြိုရောက်နေပြီး-
ကျွန်တော့်ကိုမြင်တော့ 
လက်ထောင်ပြသည်-"

"အဖေ…လာ-"

ကားတံခါး ဖွင့်ပြီး 
အဖေ့ကို 
သူ့လက်မောင်းက ကိုင်ကာ 
ဖေးမပြီး 
ကားအပြင် ခေါ်လိုက်သည်။

အဖေသည် အညာသားပီပီ
ဖျင်ကြမ်းတိုက်ပုံနှင့်
ခေါင်းမှာ မျက်နှာသုတ်ပုဝါကို
ပေါင်းထားသည်။

လက်ထဲမှာ
ဖင်စီခံတွင် တံတွေးများအိနေပြီး
သွားနှင့်ကိုက်ထား၍ ပိပြားနေသော 
တိုနံ့နံ့
"မလှသိန်း"ရွှေဘဲဆေးလိပ်တိုကို
ကိုင်ထားသည်။

ဒီဆေးလိပ်ကို ပစ်ခိုင်း၍မရမှန်း 
သားဖြစ်သူ-
ကျွန်တော် ကောင်းစွာသိပါသည်-"

#လာလာ အဘ -
ဒီမှာထိုင်-
သူငယ်ချင်း
အဘကို ဘာကျွေးမှာလဲ
မေးလေကွာ-?"

"အဖေ့အကြိုက် ငါသိတယ်ကွ-

သမီး လာဦး…

ဟုတ်ကဲ့ ဦး။

ဦးမှာမယ်-
သေသေချာချာ ရေးမှတ်နော်-"

"လက်ဖက်ရည် ပေါ့ကျ-
ဝမ်းတိုင်ကီ အရင်ချ-
ပြီးတော့
"ပဲ-ဆိတ်စွပ်နဲ့ နံပြား တစ်ပွဲ-
"ဝက်ပေါက်စီ တစ်ပွဲ-
ကောက်ညှင်းငချိပ်နဲ့ အကြော်တစ်ပွဲ-
ငါးခြောက်ဖုတ် တစ်ပွဲ

"ဦးအတွက်က-
လက်ဖက်ရည် ချိုစိမ့်တစ်ခွက်နဲ့ 
အာလူးပူတီ-တစ်ပွဲ-"ဒါပဲ။

ဟုတ် ဦး 
ခဏစောင့်ပါရှင့်။

"ပေါ့ကျတိုင်ကီ အရင်လုပ်ပေးနော်-"

"အဖေ 
ဒါ သားရဲ့ သူငယ်ချင်းတွေပါ…

"အဖေ က 
တစ်ချက်မော့ကြည့်ပြီး -
ပါးတစ်ဖက်တွန့်ကာ ပြုံးပြလိုက်သည်-

ပြီးတော့-
"မောင်တို့-မီးခြစ် ပါလား-?

"အဖေ့အိတ်ကပ်ထဲမှာ 
သား ထည့်ပေးထားတယ်လေ-
အိတ်ကပ် ၃ခုစလုံးမှာ 
ဂက်စ်မီးခြစ်တွေရှိတယ်လေ-"

အော်-အေးအေး-
အဖေ မေ့သွားလို့-

ပြောပြောတိုဆို-
မီးခြစ်တစ်လုံး ထုတ်ပြီး
ဆေးလိပ်တိုကို မီးညှိလိုက်သည်။

"ငါ့အဖေက-
ဆေးလိပ်ကို 
( ၁၃ )နှစ်သားကတည်းက
သောက်တာကွ။
ခု အသက်( ၇၅ )နှစ်ရှိပြီလေ-
ဆေးလိပ်မီး အသေမခံဘူး-
ခု ကားစီးလာလို့
ခဏ မီးသေသွားတာ-"

"မှာထားတာတွေ ရပါပြီ ဦး-"

"အော်-အေးအေး-"

"စားပွဲထိုး လာချပေးသော 
စားဖွယ်များကို 
ကျွန်တော့်ရဲ့ဖခင်ကြီးရှေ့ ချပေးပြီး

"အဖေ စားလို့ရပြီ-
ဒါက ပဲဆိတ်စွပ်နဲ့ နံပြား-
ဒါက ဝက်ပေါက်စီနဲ့ ဆော့-
ဒါက ကောက်ညှင်းငချိပ်-အကြော်စုံနဲ့ 
ငါးခြောက်ဖုတ်ဆီစမ်း-
နောက်အဖေစားချင်တာ ပြောဦး -
သား မှာပေးမယ်-
လက်ဖက်ရည်ခွက်ကို ဒီမှာထားလိုက်မယ်-
ပြီးမှ ဆက်သောက်နော်-"

#သူငယ်ချင်း
အဘအတွက် မှာတာတွေက
များလှချည်လား-
အဘက အကုန်စားမှာလား-
မင်းဟာက-?

"ငါငယ်ငယ်ကလည်း 
အဖေနဲ့ လက်ဖက်ရည်ဆိုင်သွားရင်
စားပွဲပေါ်မှာရှိတာအပြင် 
ငါပြောသမျှ 
ငါ့အဖေက အနှမြောမရှိ-
မတွန့်တိုဘဲ မှာပေးတာကွ-
မှာသမျှ ဘယ်လာစားနိုင်မှာလဲကွာ-
စားတာလည်း စား 
ဆော့ပစ်တာလည်း ဆော့ပစ်ပေါ့-
"ခုဟာက ငါ့အလှည့်လေကွာ-"

"အဖေဟာ အညာသားပီပီ-
ကုလားထိုင်ပေါ် ခြေတစ်ဖက်တင်-
ဒူးထောင်ပြီး 
စားပွဲပေါ်ရှိ စားစရာများကို 
အားပါးတရ စားနေပါသည်။

ဆိတ်စွပ်ကို တရှူးရှူးဖြင့်
အသံထွက် သောက်ပြီး 
ဆိတ်ရိုးကို အသံမြည်အောင်
စုတ်ယူ စားသောက်နေပါသည်။

လက်နှစ်ဖက်စလုံး ပေပွနေပြီး 
ပါးစပ်တွင်ပေနေသော ပဲဟင်းရည်များကို 
လက်ခုံဖြင့် သုတ်နေပါတော့သည်-"

"ကျွန်တော်လည်း 
သူငယ်ချင်းများကို တစ်ချက်ရီပြပြီး 
တစ်သျှူးဖြင့်
အဖေ့လက်နှင့် ပါးစပ်ကို
သန့်စင်ပေးလိုက်ပါသည်-"

နေစမ်းပါ သားရယ်-
အဖေ စားလို့ မပြီးသေးဘူး။
ပေါက်စီ ခြမ်းပြီး 
ဟိုနီနီအရည်တွေ ထည့်ပေးဦးကွ။

"တဖြည်းဖြည်း-
ဆိုင်ထဲရှိ စားသောက်နေသူများက 
ကျွန်တော်တို့သားအဖ ပြုမူနေပုံများကို
ဝိုင်းကြည့်နေကြပါသည်-"

သားရေ…
ကောက်ညှင်းပေါင်း ပေးပါဦး-?

"အဖေသည် ကျွန်တော်ယူပေးသော 
ကောက်ညှင်းပေါင်းများကို
ပန်းကန်အတွင်း စိစိပါအောင်နယ်ကာ 
အလုံးများဖြစ်အောင် စုတ်လုံးလျှက်
ပန်းကန်အတွင်း စီနေပါသည်။

ထို့နောက် ကောက်ညှင်းလုံးကို 
ပါးစပ်အတွင်း ထည့်ပြီး 
ငါးခြောက်ဖတ်ကိုယူကာ ဝါးနေပါသည်။

ထိုအခိုက်
စောစောက ပေါက်စီ စားစဉ် 
ဆော့က များသွားရာ-
စပ်ပြီး နှပ်များထွက်ကျလာရာ-
ကျွန်တော်က 
တစ်သျှူးစဖြင့် သုတ်ကာ
သန့်စင်ပေးရပြန်ပါသည်-"

"ထို့နောက် အဖေသည်-
လက်ဖက်ရည်ကို သောက်ကာ 
စားသောက်ခြင်းကို
လက်စသပ်လိုက်ပြီး 
အိတ်ကပ်ထဲက သူ၏သောက်လက်စ 
ဆေးလိပ်တိုကို ထုတ်ကာ 
မီးညှိပြီး ဖွာရှိုက်လိုက်ပါသည်-"

စားပွဲပေါ်တွင်ကား 
စားလက်စ အတိုအထွာများက
ပွစာကျဲလျှက်။

"သမီးရေ 
ဒါတွေသိမ်းပြီး စားပွဲရှင်းပေးပါဦး-"

ဟုတ်ကဲ့ရှင့်-

"ကဲ သူငယ်ချင်းတို့-
အဖေ့ကိစ္စ ပြီးပြီ-
မင်းတို့ စားချင်တာ မှာကြ-"

သား…
အဖေ ဟိုဘက်က စတိုးဆိုင်သွားပြီး 
လိုချင်တာလေးတွေ ဝယ်ချင်တယ်။

"ဟုတ်ကဲ့ အဖေ-

ရော့ရော့-
ဒါ အဖေ့ပိုက်ဆံအိတ်-
အထဲမှာ 
ပိုက်ဆံ( ၅ )သောင်း ထည့်ထားတယ်။
လာ အဖေ 
မောင်ထွန်းနဲ့ သွားလိုက်နော်- 
သား ဒီမှာသူငယ်ချင်းတွေနဲ့
စကားပြောလိုက်ဦးမယ်-

"မောင်ထွန်း -မောင်ထွန်း 
လာပါဦး-"

ဟုတ်ကဲ့ လာပြီအကို-
လာပါပြီ။

"အဖေ့ကို တွဲပြီး 
စတိုးဆိုင် လိုက်ပို့လိုက်ပါဦး-
အဖေ လိုချင်တာ 
ကြည့်ဝယ်ပေးလိုက်ကွာ-
အဖေ့ကို ဂရုစိုက်-
မလဲစေနဲ့နော်-"

ဟုတ်ကဲ့ပါ အကို-

"ကဲသူငယ်ချင်းတို့ -
ဆေားရီးကွာ-
ငါ အဖေကြီးကို ပြုစုနေရလို့
မင်းတို့နဲ့ စကားမပြောနိုင်ခဲ့ဘူး-
စားချင်တာမှာကွာ ငါကျွေးပါ့မယ်-"

#ဟင့်-ဟင့်-

"ဟာ -မြောင်းတကာကြီး
ဘာဖြစ်လို့လဲ-?
ဘာလို့ ငိုနေတာလဲကွာ-
မင်းကလဲ-?"

#ငါ…ဝမ်းနည်းလို့ပါကွာ-

#ငါလေ…
မင်းက မင်းအဖေကြီးကို 
ဂရုတစိုက်နဲ့ 
ပြုစုနေတာ တွေ့ရတော့-
ငါ ငါ့အဖေအပေါ်
တာဝန်မကျေတာကို သတိရပြီး 
စိတ်မကောင်းဖြစ်သွားလို့ပါကွာ- 

ငါလေ-
ငါ့အဖေအတွက်-
လိုလေသေးမရှိ
ဖြည့်ဆည်းပေးထားခဲ့ပါတယ်။

ဒါပေမဲ့-
အဖေသုံးဖို့
သူ့အိတ်ထဲ 
ငါ ငွေတစ်ခါမှ မထည့်ပေးမိခဲ့ဘူးကွာ။

#ခုနကတောင် ဒီလာခါနီး-
အဖေ ဆီးသွားဖို့ အိမ်သာသွားတာ-
လမ်းမှာတင် ထွက်ကျလို့
ငါ သန့်ရှင်းရေး လုပ်ရင်း 
အဖေ့ကို ပြောခဲ့မိသေးတယ်ကွာ။

"အေးပါ သူငယ်ချင်းရာ-

တကယ်တော့…
ငါတို့အဖေတွေဟာ
သား သမီးတွေရဲ့မေတ္တာကို 
အမေတွေလောက် မရကြရှာပါဘူး။

ခု ဇရာအရွယ်မှာ…
သား သမီးတွေရဲ့ မေတ္တာ 
ကရုဏာ 
အကြင်နာကို 
သိပ်ကို လိုလား တောင့်တရှာတာ။

ဒါပေမဲ့…
ဖွင့်မပြောကြရှာပါဘူး။

ငါတို့က အလိုက်တသိနဲ့ 
ဖြည့်ဆည်းပေးကြမှ
ရကြရှာတာကွ။

#ဟင့် -ဟင့်-ငါ မှားတာ-
ငါ လိုတာ-
နောက်ကို 
ငါ ဆင်ချင်တော့မယ်ကွာ။

"အေးပါ သူငယ်ချင်းရာ
ဝမ်းသာပါတယ်ကွာ-
အဖေကြီးကို
တတ်နိုင်သမျှ ဂရုစိုက်ပါ-"

#ကတိပေးပါတယ် သူငယ်ချင်းရာ။

ဟေ့…ကလေး-
ဦးတို့ဝိုင်း ရှင်းမယ်-

ကဲ သူငယ်ချင်း
မင်းကို ဂုဏ်ပြုတဲ့အနေနဲ့
ငါ ရှင်းမယ်ကွာ-

ဟေ့…သမီး လာပါဦး…

ဦး 
ဒီဝိုင်းအတွက်ကို
စောစောက ထွက်သွားတဲ့ 
ဦးနဲ့ အန်တီက ရှင်းသွားပါပြီ။

အဖေ့ကို ဂရုစိုက်ဖို့
ပညာရလို့
ကျေးဇူးပြုသွားတာပါလို့
ပြောပေးပါတဲ့-"

"ဟေ"


ကြည့်စမ်း သူငယ်ချင်း-
မိဘကို ဂရုစိုက်တဲ့အကျိုးက 
ချက်ချင်း ပြန်ရတာပါကလား-
သူငယ်ချင်း-"

#မူရင်း_Credit 

Thursday, 20 September 2018

သမိုင္း၀င္ေခတ္မ်ား

သမိုင္း၀င္ေခတ္မ်ား
ခရစ္ ၁၂၉၉ မွ ၁၃၆၄ - ပင္းယေခတ္
ခရစ္ ၁၃၆၄ မွ ၁၅၂၆ - အင္း၀ေခတ္
ခရစ္ ၁၅၂၆ မွ ၁၅၉၆ - ေတာင္ငူေခတ္
ခရစ္ ၁၅၉၆ မွ ၁၇၅၂ - ေညာင္ရမ္းေခတ္
ခရစ္ ၁၇၅၂ မွ ၁၈၈၅ - ကုန္းေဘာင္ေခတ္
ျမန္မာ့မင္းဆက္ အေရအတြက္

ပထမတေကာင္းမင္း (၃၃) ဆက္
ဒုတိယတေကာင္းမင္း (၃၃) ဆက္
သေရေခတၱရာမင္း (၂၇) ဆက္
ပုဂံမင္း (၅၅) ဆက္
ပင္းယမင္း (၆) ဆက္
စစ္ကိုင္းမင္း (၇) ဆက္
ေတာင္ငူမင္း (၃၄) ဆက္
ျပည္သေရေခတၱရာမင္း (၂၃) ဆက္
အင္း၀မင္း (၃၄) ဆက္
ကုန္းေဘာင္မင္း (၁၁) ဆက္

ပုဂံမင္းဆက္

ျမန္မာ့သမိုင္းတြင္ပထမဆံုးအျဖစ္ဗမာလူမ်ိဳးတို႔အုပ္ခ်ဳပ္သည့္ပုဂံေခတ္တြင္မင္းဆက္ေပါင္း၅၈ဆက္ရွိခဲ့သည္ဟုဆိုပါသည္။

ခရစ္ႏွစ္ ၁၀ရ -ခု (AD 107 ) ၊ ျမန္မာ သကၠရာဇ္ ၂၉ -ခု တြင္ နန္းတက္ေသာ မဟာသမုဒၵရာဇ္ မင္း မွစ၍ ခရစ္ႏွစ္ ၁၃၆၈ -ခု (AD 1368 )၊ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၇၃၀ ျပည္႔ႏွစ္တြင္ နန္းက်ခဲ႔ေသာ ေစာမြန္နစ္ မင္းအထိ ။ ၁၂၆၁ -ႏွစ္ၾကာေအာင္ ရွည္ေသာ အပိုင္း ကို ပုဂံေခတ္ ဟု သတ္မွတ္ပါသည္ ။ မင္းဆက္ေပါင္း ၅၅ ဆက္ ရွိသည္ ဟုဆိုေသာ္လည္း ဘိသိပ္မခံေသာမင္း ၊ ေက်ာက္စာ အေထာက္အထား မရွိေသာမင္း ၊ ေက်ာက္စာ တြင္ပါ၀င္ေသာ္လည္း ရာဇ၀င္ တြင္ စာမတင္ေသာမင္း စသျဖင္႔ အယူအဆ အမ်ိဳးမ်ိဳး ကြဲျပားေနပါသည္။

၁၀၇ -ခုႏွစ္ မဟာသမုဒၵရာဇ္မင္း မွစတင္ ျပီး ၁၃၆၉-ခုႏွစ္ ေစာမြန္နစ္မင္း အထိ ႏွစ္ေပါင္း (၁၂၆၂)ႏွစ္ ၊ မင္းဆက္ (၅၈) ဆက္ ၾကာေအာင္ တည္တံ႔ခဲ႔သည္ ျမန္မာျပည္၏ အရွည္ၾကာဆံုး ေခတ္ျဖစ္ေသာ ပုဂံေခတ္၏ မင္းဆက္ မ်ားကို

* (က) အေထာက္အထား ခိုင္ခိုင္မာမာ မရွိေသာ ၁၀ရ မွ ၁၀၄၄ အထိတစ္ပိုင္း၊
* (ခ) အေထာက္အထား မ်ားျဖင္႔ ခိုင္ခိုင္လံုလံု ေျပာနိဳင္ေသာ ၁၀၄၄ မွ ၁၃၆၉ အထိ တစ္ပိုင္း၊

၂ ပိုင္း ခြဲ၍ ရနိဳင္သမွ် အေထာက္အထားမ်ား ေပါင္းစပ္၍ ေဖာ္ျပလိုက္ပါသည္။

မင္းဆက္ (၅၈)ဆက္

1. မင္းဆက္(၁) သမုဒၵရာဇ္မင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၉-ႏွစ္)
2. မင္းဆက္(၂) ရေသ့ေၾကာင္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၇၄-ႏွစ္)
3. မင္းဆက္(၃) ပ်ဴမင္းထီး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၈၉-ႏွစ္)
4. မင္းဆက္(၄) ထီးမင္းယည္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၆၄-ႏွစ္)
5. မင္းဆက္(၅) ယဥ္မင္းပိုက္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၂၁-ႏွစ္)
6. မင္းဆက္(၆) ပိုက္ေသဥ္လည္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၄၆-ႏွစ္)
7. မင္းဆက္(၇) ေသဥ္လည္ေၾကာင္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၆၆-ႏွစ္)
8. မင္းဆက္(၈)ေၾကာင္တူရစ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၀၉-ႏွစ္)
9. မင္းဆက္(၉) သည္ထန္မင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၃၄-ႏွစ္)
10. မင္းဆက္(၁၀) မုကၡမန္ အမတ္ (၂) (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၆၁-ႏွစ္)
11. မင္းဆက္(၁၁) သူရဲ အမတ္ (၃) (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၆၁-ႏွစ္)
12. မင္းဆက္(၁၂) သာရမြန္ (သည္တန္မင္းသား) (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၁၆-ႏွစ္)
13. မင္းဆက္(၁၃) သိုက္တိုင္မင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၃၈-ႏွစ္)
14. မင္းဆက္(၁၄) ေသဥ္လည္ေၾကာင္ငယ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၄၅-ႏွစ္)
15. မင္းဆက္(၁၅) ေသဥ္လည္ပိုက္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၅၄-ႏွစ္)
16. မင္းဆက္(၁၆) ခန္းေလာင္း (ခဲေလာင္းမင္း) (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၆၉-ႏွစ္)
17. မင္းဆက္(၁၇) ခန္းတက္ (ခဲလတ္) (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၇၉-ႏွစ္) မွန္နန္းရာဇ၀င္၌ (ခန္းလတ္)
18. မင္းဆက္(၁၈) ထြန္တိုက္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၉၁-ႏွစ္)
19. မင္းဆက္(၁၉) ထြန္ပစ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၀၃-ႏွစ္)
20. မင္းဆက္(၂၀) ထြန္ခ်စ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၂၀-ႏွစ္)
21. မင္းဆက္(၂၁) ပုပၸါးေစာရဟန္းမင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၃၅-ႏွစ္) (သကၠရာဇ္ၿဖိဳ)
22. မင္းဆက္(၂၂) ေရႊအုန္းသီး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂)
23. မင္းဆက္(၂၃) ပိတ္သံု (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၄)
24. မင္းဆက္(၂၄) ပိတ္ေတာင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၂)
25. မင္းဆက္(၂၅) ေစာေခြး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၇၂)
26. မင္းဆက္(၂၆) ျမင္းေကၽြး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၇၈)
27. မင္းဆက္(၂၇) သိန္ခဲ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၈၈) မွန္နန္းရာဇ၀င္၌ (သိခၤ)
28. မင္းဆက္(၂၈) သိန္ခြန္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၉၆) မွန္နန္းရာဇ၀င္၌ (သိန္းစြန္)
29. မင္းဆက္(၂၉) ေရႊေလာင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၀၆)
30. မင္းဆက္(၃၀) ထြန္တြင္းမင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၁၅)
31. မင္းဆက္(၃၁) ေရႊေမွာက္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၂၄)
32. မင္းဆက္(၃၂) ထြန္လတ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၄၇) မွန္နန္းရာဇ၀င္၌ (မြန္လတ္)
33. မင္းဆက္(၃၃) ေစာခင္ႏွစ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၆၄)
34. မင္းဆက္(၃၄) ခဲလူးမင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၉၁)
35. မင္းဆက္(၃၅) ပ်ဥ္းျပားမင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၀၈) (ပုဂံတည္)
36. မင္းဆက္(၃၆) တန္နက္မင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၂၀)
37. မင္းဆက္(၃၇) စေလငေခြး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၃၈) (မင္းေခြးေခ်း)
38. မင္းဆက္(၃၈) သိန္းခိုမင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၆၃)
39. မင္းဆက္(၃၉) ေတာင္သူႀကီးမင္း (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၂၇၉) (ေညာင္ဦး ေစာရဟန္းမင္း)
40. မင္းဆက္(၄၀) ကြမ္းေဆာ္ေၾကာင္ျဖဴ (ေကာဇာ ၃၁၂)
41. မင္းဆက္(၄၁) က်ဥ္စိုး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၃၃)
42. မင္းဆက္(၄၂) စုကၠေတး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၃၉)
43. မင္းဆက္(၄၃) အေနာ္ရထာ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၆၄) (အေနာ္ရထာေစာ)
44. မင္းဆက္(၄၄) ေစာလူး (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၃၉၇)
45. မင္းဆက္(၄၅) က်န္စစ္သား (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၂၃) (ထီးလႈိင္ရွင္) တ႐ုတ္ျပည္ကို သံေစလႊတ္ပါသည္။
46. မင္းဆက္(၄၆) အေလာင္းစည္သူ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၄၅၀)
47. မင္းဆက္(၄၇) မင္းရွင္ေစာ <ထီးနန္းမရ>
48. မင္းဆက္(၄၈) နရသူ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၂၀) (ကုလားက်မင္း)
49. မင္းဆက္(၄၉) နရသိခၤ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၂၃) (မင္းယဥ္နရသိခၤ)
50. မင္းဆက္(၅၀) နရပတိစည္သူ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၂၆)
51. မင္းဆက္(၅၁) ေဇယ်သိခၤ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၅၉) (ထီးလိုမင္းလို)
52. မင္းဆက္(၅၂) က်စြာ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၈၁) (ဓမၼရာဇာဘြဲ႔ခံ)
53. မင္းဆက္(၅၃)ဥဇနာ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၅၉၇) (ပုသိမ္စား)
54. မင္းဆက္(၅၄)သီဟသူ (ျပည္စား) <ထီးနန္းမရ>
55. မင္းဆက္(၅၅)နရသီဟပေတ့ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၆၀၂) (မင္းေခြးေခ်း၊တရုတ္ေျပးမင္း)မြန္ဂိုတာတာမ်ား ပုဂံကို၀င္ေရာက္တိုက္ခိုက္သည္။
56. မင္းဆက္(၅၆)ေက်ာ္စြာ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၂၈၇-ႏွစ္)(၆၄၆) (ဓမၼရာဇာ)
57. မင္းဆက္(၅၇)ေစာနစ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၃၀၀-ႏွစ္)(၆၆၂)
58. မင္းဆက္(၅၈)ေစာမြန္နစ္ (ေကာဇာ သကၠရာဇ္ ၁၃၃၁-ႏွစ္)(၆၈၄)

သို႔ေသာ္မြန္ဂိုတို႔၏တိုက္ခိုက္မႈေၾကာင့္ပုဂံပ်က္ဆီးျပီးေနာက္နန္းတက္ၾကသည့္ပုဂံမင္းဆက္၏ ေနာက္ဆံုးမင္းမ်ားမွာ အမည္ခံမွ်သာျဖစ္ၾကၿပီး အမွန္တကယ္ တန္ခိုးထြားသူမ်ားမွ ရွမ္းညီေနာင္သံုးဦးျဖစ္သည္။

ကုန္းေဘာင္ေခတ္က မင္းဆက္မ်ား

အေလာင္းမင္းတရား
ေနာင္ေတာ္ၾကီးမင္း
ေျမဒူးမင္း
စဥ္႕ကူးမင္း
ေဖာင္းကားစားေမာင္ေမာင္
ဘိုးေတာ္ဘုရား
ဘၾကီးေတာ္ (စစ္ကိုင္းမင္း)
သာယာ၀တီမင္း
ပုဂံမင္း
မင္းတုန္းမင္း
သီေပါမင္း

bluespiderfriends.blogမွကူးယူ​ေဖာ္​ျပသည္​ေဖစ္ဘုတ္link

Wednesday, 10 May 2017

ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

>> ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ေညာင္ပင္ႀကီးကို ေရေလာင္းရတဲ့အေၾကာင္းေလး Share ထားဖို႔မေမ့နဲ႔ေနာ္ <<

ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔
***************
ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိင္း ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ အေၾကာင္းကုိ သိေစရန္အတြက္ ဒီေဆာင္းပါးကုိ ေရးၿပီး ဘုရားရွင္ကုိ ပူေဇာ္သကၠာရ ျပဳလုိက္ရပါတယ္။

ကဆန္ုလျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာတုိ႔ရဲ႕ ေန႔ထူးေန႔ျမတ္ႀကီးတစ္ေန႔ျဖစ္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့

(၁) ဘုရားအေလာင္းေတာ္ ရေသ့သုေမဓာဟာ ဒီဘဒၵကမၻာမွ ေလးဆူေျမာက္ ေဂါတမဘုရားစင္စစ္ ျဖစ္လိမ့္မယ္လုိ႔ ဒီပကၤရာျမတ္စြာဘုရားထံ နိယတဗ်ာဒိတ္ခံယူတဲ့ေန႔ဟာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္တယ္။

(၂) ေဂါတမဘုရားအေလာင္းေတာ္ သိဒၶတၳမင္းသားေလး ေမြးဖြားလာခဲ့တဲ့ေန႔လဲ မဟာသကၠရာဇ္ ၆၈ ခု၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္တယ္။

(၃) ေဂါတမဘုရားအေလာင္း ေဗာဓိပင္ေအာက္မွာ ဘုရားျဖစ္တဲ့ေန႔လဲ မဟာသကၠရာဇ္ (၁၀၃) ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္တယ္။

(၄) ေဂါတမဘုရား ပရိနိွဗၺာန္စံတဲ့ ေန႔ဟာလဲ မဟာသကၠရာဇ္ ၁၄၈ ခု ကဆုန္လျပည့္ေန႔ျဖစ္ျပန္တယ္။

ဒါေၾကာင့္ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြအတြက္ အင္မတန္ ထူးျမတ္တဲ့ေန႔တစ္ေန႔ပါ။

ကဆုန္လဟာ ျမန္မာလ ၁၂ ရာသီမွာ ဒုတိယလျဖစ္ၿပီး ၿဗိႆရာသီႏွင့္တူသည္။ ပုဂံေခတ္ေက်ာက္စာမွာ ကဆုန္လကုိ “ကုဆုန္” လုိ႔အေရးမ်ားတယ္။ ေနာက္ပုိင္းမွာ “ကု” မွ “က”သုိ႔ ေျပာင္းလဲလာတယ္လုိ႔ ဆုိတယ္။ (ကုက)ရဲ႕ အဓိပၸါယ္ကေတာ့ “ေရ” ျဖစ္ကာ “ဆုန္” ေတာ့ သြန္းေလာင္းတယ္လုိ႔ အဓိပၸါယ္ရွိလုိ႔ ကဆုန္လကုိ “ေရသြန္းလ” (သုိ႔မဟုတ္) “ေရေလာင္းလ” လုိ႔ ဆုိႏုိင္ပါတယ္။

ပါဠိစာေပမွာ ကဆုန္လကုိ “ေဝသာခ” Vesaka လုိ႔ေခၚၿပီး အဲဒီ ေဝသာခ ကေန ပါဌ္ပ်က္ကာ “ေဝသခ္” Vesak ျဖစ္လာတယ္။ သီဟုိအသံထြက္ကေတာ့ ေဝဆတ္ခ္ လုိ႔ ထြက္ၿပီး အေနာက္ႏုိင္ငံသားမ်ားကလည္း သီဟုိသံကုိ အမွီျပဳကာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ေဝဆတ္ခ္ေဒး Vesak Day လုိ႔ ေခၚၾကတယ္။ ထုိင္းဗုဒၶဘာသာေတြကေတာ့ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ “ဝိဆာခပူခ်ား” (ဝိသာခပူဇာ) လုိ႔ေခၚသတဲ့။

ျမန္မာျပည္မွ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ ေညာင္ေရသြန္းပဲြေတာ္

ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံေတာ္နဲ႔ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ရဲ႕ အထြတ္အျမတ္ေန႔ျဖစ္လုိ႔ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အစုိးရရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားပါတယ္။ ကဆုန္ေညာင္ေရသြန္းပဲြေတာ္အျဖစ္ ထင္ရွားတဲ့ ဘာသာေရးပဲြကုိ ဆင္ႏႊဲတယ္။ ကဆုန္လရာသီဟာ ေနအရွိန္ အျပင္းအထန္ဆံုးျဖစ္လုိ႔ ေရေတြ ခန္းေခ်ာက္ေလ့ရွိတယ္။ ဘုရားပြင့္ေတာ္မူတဲ့ ေဗာဓိပင္ကုိ ရည္မွတ္ကာ ေဗာဓိပင္အပြားေတာ္မ်ားကုိ တေပ်ာ္တပါး ေရစင္သြန္းေလာင္းၾကလုိ႔ “ကဆုန္လ ေညာင္ေရသြန္းပဲြ” လုိ႔ ေခၚလာၾကတယ္။ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားအတြက္ ေဗာဓိပင္ဟာ ဘုရားရွင္အား ကုိယ္စားျပဳတဲ့ ပရိေဘာဂေစတီေတာ္ျဖစ္လုိ႔ ေဗာဓိပင္ကုိ ေရေလာင္းေပးျခင္းဟာ ေဗာဓိပင္ ပုိမုိရွင္သန္ေစဖုိ႔ ဘုရားသာသနာေတာ္ ဆက္လက္ အဓြန္႔ရွည္ေစဖုိ႔ ေဖၚညႊန္းပါတယ္။

ဗုဒၶဘာသာဝင္ ျမန္မာလူမ်ဳိးတုိ႔ဟာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ သံဃာေတာ္မ်ားအား အရုဏ္ဆြမ္း၊ ေန႔ဆြမ္းေလာင္းလွဴျခင္း၊ သီလခံယူျခင္း၊ ပရိတ္တရားေတာ္ တရားေတာ္မ်ား နာၾကားျခင္း၊ ဘာဝနာတရား ပြားမ်ားျခင္း စတာေတြ ျပဳလုပ္ၾကပါတယ္။ ဇိဝိတဒါန ငါးလႊတ္ပဲြ၊ ငွက္လႊတ္ပဲြ၊ တိရစၦာန္ေဘးမဲ့လႊတ္ပဲြေတြကုိလည္း တေပ်ာ္တပါး က်င္းပၾကတယ္။

ထုိင္းႏုိင္ငံ ဇင္းမယ္မွာ က်င္းပတဲ့ ကဆုန္လျပည့္ဗုဒၶေန႔ (၀ိဆာခပူးခ်ား)

ထုိင္းႏုိင္္ငံ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

ထုိင္းႏုိင္ငံဟာ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံေတာ္ျဖစ္လုိ႔ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ဘုရင္အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏုိင္ငံျဖစ္လုိ႔ ဘုရင္နဲ႔တကြ ဘုရင့္ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္ အပါအဝင္ အရာရွိအရာခံမ်ားအားလံုး ကဆုန္လျပည့္ေန႔ အခမ္းအနားျဖစ္တဲ့ “ဝိဆာခပူးခ်ား” ကုိ တျပည္္လံုး ပါဝင္ဆင္ႏႊဲၾကတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ သာသနာ့အလံေတာ္မ်ားသည္ ထုိင္းႏုိင္ငံ တစ္ဝွမ္းလံုးမွာ တလူလူလႊင့္ထူၾကတယ္။ (ထုိင္းႏုိင္ငံသာသနာ့အလံဟာ ျမန္မာနဲ႔ သီရိလကၤာႏုိင္ငံလုိ ေရာင္ျခည္ေတာ္ ေျခာက္သြယ္ မဟုတ္ဘဲ အရဟတၱဓဇ သကၤန္းေရာင္ေပၚ တြင္ ဓမၼစၾကာ စက္ဝုိင္းပံု တပ္ထားျခင္းျဖစ္တယ္။)။

ထုိင္းႏိုင္ငံ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ က်င္းပပံု

ကဆုန္လျပည့္ေန႔မွာ ထုိင္းဗုဒၶဘာသာဝင္းမ်ားဟာ နံနက္ပုိင္းမွာ သံဃာေတာ္မ်ားအား ဆြမ္းေလာင္းလွဴၾကတယ္။ ဘုရားေက်ာင္းကန္မ်ားကုိ သန္႔ရွင္းေရးမ်ား ျပဳလုပ္ကာ ကုသုိလ္ယူၾကၿပီး ေန႔လည္ပုိင္းအခ်ိန္ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္း ဓမၼသာလာဇရပ္မွာ တရားနာယူၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ ဘာဝနာတရားမ်ား ပြားမ်ားအားထုတ္ၾကတယ္။ ညဦးပုိင္းမွာ စုေပါင္းၿပီး လူတစ္ဦးလ်င္ ဖေယာင္းတုိင္ တစ္တုိင္၊ အေမႊးတုိင္သံုးတုိင္ ထြန္းညိွကာ ပန္းတစ္ပြင့္နဲ႔အတူ ေစတီေတာ္အား လက်ာ္ရစ္ သံုးပတ္ပတ္ကာ ပူေဇာ္ၾကတယ္။ ေစတီေတာ္ကုိ လွည့္ပတ္စဥ္ ဘုရားဂုဏ္ေတာ္ တရားဂုဏ္ေတာ္နဲ႔ သံဃာ့ဂုဏ္ေတာ္မ်ားကုိ ရြတ္ဖတ္သရဇၩာယ္ၾကတယ္။ သံဃာေတာ္မ်ားထံ တရားနာယူၾကတယ္။ ထုိင္းႏုိင္ငံရဲ႕ ထင္ရွားတဲ့ ကဆုန္လျပည့္ဗုဒၶေန႔ က်င္းပတဲ့ ေနရာကေတာ့ နခြန္းပထုမ္ရွိ ဗုဒၶမြန္းထုိးဘုရားပဲ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီေနရာမွာ ထုိင္းဘုရင္မင္းျမတ္ (သုိ႔မဟုတ္) ေဆြေတာ္မ်ဳိးေတာ္မ်ားက ဗုဒၶဘာသာဝင္ လူထုကုိ ဦးေဆာင္ၿပီး “ဝိဆာခပူးခ်ား” (ဝိသာခပူဇာ) ပဲြကုိ ႏွစ္စဥ္က်င္းပတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ ထုိင္းႏိုင္ငံတကၠသုိလ္ေတြမွာလဲ ဝိဆာသပူခ်ား အခမ္းအနားမ်ား က်င္းပၾကတယ္။ အျပည္ျပည္ ဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ အစည္းအေဝးမ်ားကုိလည္း က်င္းပခဲ့ၾကတယ္။

သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ေဝဆတ္ေဒး က်င္းပပံု

သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ႏွင့္ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔

သီရိလကၤာႏုိင္ငံသားမ်ားကေတာ့ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ကုိ “ေဝဆတ္ = Vesak” လုိ႔ေခၚကာ ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ အထူးျခားဆံုး ေန႔အျဖစ္ သတ္မွတ္ကာ ပဲြေတာ္ကုိ (၇) ရက္ခန္႔ က်င္းပတယ္။ အစည္ကားဆံုးေန႔ကေတာ့ ကဆုန္လဆန္း (၁၄) ရက္၊ လျပည့္ေန႔နဲ႔ လျပည့္ေက်ာ္ တစ္ရက္ေန႔ပါ။ ဗုဒၶဘာသာဝင္အိမ္တုိင္း သာသနာ့ အလံေတာ္ကုိ လႊင့္ထူထားၾကတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ ေစတီေတာ္၊ ေက်ာင္းေတာ္နဲ႔ လမ္းဆံု လမ္းခြေတြမွာ မီးစင္ျမင့္ႀကီး ေဆာက္လုပ္ကာ ဘုရားရွင္ရဲ႕ ေဆးေရး ပန္းခ်ီပံုေတာ္ ပတ္ပတ္လည္နဲ႔ ဇာတကေဆးပန္ခ်ီပံုေတာ္ေတြကုိ လွ်ပ္စစ္မီးမ်ား အလွဆင္ကာ မုိးလင္းေပါက္ ထြန္းညိွပူေဇာ္ၾကတယ္။ အဆုိအကပဲြမ်ား မရွိေပမယ့္ အလြန္စည္ကားတယ္။ ေရာင္စံုမီးပံုး အလွျပိဳင္ပဲြမ်ား က်င္းပတဲ့ ေနရာမွာဆုိရင္ ပဲြလာပရိသတ္မ်ား ႀကိတ္ႀကိတ္တုိး စည္ကားလွတယ္။

သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ လမ္းဆံုလမ္းခြမွ ဗုဒၶဝင္ပန္းခ်ီကား

အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ား (အထူးသျဖင့္ ရြာသူရြာသားမ်ား)ဟာ ကုိလံဘုိၿမိဳ႕ (သုိ႔မဟုတ္) ၿမိဳ႕ႀကီးမ်ားမွ မိးထြန္းပဲြကုိ လာေရာက္ၾကည့္ရႈၾကတယ္။ ေမာ္ေတာ္ကား၊ ဆုိင္ကယ္၊ စက္ဘီးစီးၿပီး လည္ပတ္ ၾကတဲ့သူေတြ၊ လမ္းေလွ်ာက္လည္ပတ္ၾကတဲ့ သူေတြ တစ္ညလံုး စည္ကားတာ ေတြ႕ရတယ္။ ရြာကေန လာၾကတဲ့ လမ္းေလွ်ာက္တဲ့သူေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ဖိနပ္မစီးၾကေပ။ အခ်ဳိ႕ေသာ ေစတနာရွင္မ်ားက မိမိအိမ္ေရွ႕မွာ ေရေအး၊ အခ်ဳိေရမ်ားနဲ႔လည္းေကာင္း၊ အခ်ဳိ႕ကေတာ့ မ႑ာပ္ေဆာက္ၿပိး ထမင္း၊ ဟင္းမ်ား စတုဒိသာအလွဴမ်ား ျပဳလုပ္ၿပီး ကုသုိလ္ယူၾကတယ္။ အခ်ဳိ႕အိမ္မွာ စပီကာ အႀကီးႀကီးနဲ႔ ဗုဒၶဝင္သီခ်င္းေတြ ဖြင့္၊ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ သီဟုိရုိးရာဗံုတီးကာ ကခုန္ ေပ်ာ္ျမဴးေနၾကတာကုိေတြ႕ရတယ္။ ပဲြေတာ္ကာလအတြင္း ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆုိ႔မႈေတြ မ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚတယ္။ ထင္ရွားတဲ့ လမ္းဆံု လမ္းခြနဲ႔ သမုိင္းဝင္ ကလ်ာဏီယ ေက်ာင္းေတာ္ႀကီး၊ ကာရုုတၱရေစတီေတာ္ႀကီး၊ ကႏၲီၿမိဳ႕ စြယ္ေတာ္ေက်ာင္းတုိ႔ကေတာ့ အလြန္ စည္ကားတာ ေတြ႕ရတယ္။

သီရိလကၤာဗုဒၶဘာသာဝင္မ်ားဟာ ေဗာဓိေညာင္ပင္ကုိ ပရိေဘာဂေစတီအျဖစ္ လြန္စြာ ၾကည္ညိဳၾကတယ္။ ေန႔စဥ္ ေန႔တုိင္း ေဗာဓိပင္ကုိ ေရေလာင္းပူေဇာ္ၾကတယ္။ ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းတုိင္းမွာ ေဗာဓိပင္ရွိရတယ္။ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ မနက္ပုိင္းမွာ သီရိလကၤာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ ကေလးလူႀကီးမ်ားဟာ ဝတ္စင္ျဖဴဝတ္ၿပီး ဘုန္းႀကီးေက်ာင္းကုိ သြားၾကတယ္။ တံျမက္စည္းလွည္းျခင္း၊ ေဗာဓိပင္အား ပူေဇာ္ျခင္း၊ သီလခံယူျခင္း၊ ပရိတ္ရြတ္ျခင္း၊ ဘာဝနာပြားျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ၾကတယ္။ (သီရိလကၤာဗုဒၶဘာသာဝင္ ကေလးလူငယ္ေတြ ပရိတ္ႀကီး ၁၁ သုတ္ကုိ ရၾကတယ္။)

ကဆုန္လျပည့္ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ ကြန္ဖရင့္ ထုိင္းႏုိင္ငံ

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရံုးပိတ္ရက္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ျခင္း

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ရဲ႕ အထြတ္အျမတ္ေန႔ျဖစ္တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၉၈ ခု၊ ႏုိဝင္ဘာလ ၅ ရက္မွ ၁၄ ရက္အထိ သီရိလကၤာႏိုင္ငံ၊ ကုိလံဘုိၿမိဳ႕ေတာ္မွာ က်င္းပခဲ့တဲ့ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ဗုဒၶဘာသာ ကြန္ဖရင့္မွာ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ကမၻာ့ရံုးပိတ္ရက္ အျဖစ္ သတ္မွတ္ႏုိင္ရန္အတြက္ ညိွႏႈိင္းေဆြးေႏြး ခဲ့ၾကတယ္။ အဲဒီအစည္းအေဝးကေန ၁၉၉၉ ခု စက္တင္ဘာလမွ သီရိလကၤာႏုိင္ငံ ႏုိင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး လက္ရွမန္းကတိဂမ္ ဟာ အဲဒီအဆုိကုိ ကုလသမဂၢသုိ႔ တင္သြင္းခဲ့တယ္။

၅၄ ႀကိမ္ေျမွာက္ ကုသလသမဂၢ အေထြေထြညီလာခံမွာ အဲဒီအဆုိကုိ ျမန္မာႏုိင္ငံ အပါအဝင္ အာရွတုိက္ရွိ ဗုဒၶဘာသာႏုိင္ငံမ်ား ေတာင္အာရွအဖဲြ႕ဝင္ႏိုင္ငံမ်ား၊ ရုရွားနုိင္ငံ၊ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုနဲ႔ အျခားႏုိင္ငံမ်ား စုစုေပါင္း ၃၄ ႏုိင္ငံက ေထာက္ခံၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ၁၉၉၉ ဒီဇင္ဘာ ၁၃ ရက္ အစည္းအေဝးဆံုးျဖတ္ခ်က္ အမွတ္ ၁၇၄ နဲ႔ ကမၻာ့ကုလသမဂၢမွ “ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔” ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရံုးပိတ္ရက္ Vesak Universal Holiday အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့တယ္။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢဆံုးျဖတ္ခ်က္ကေတာ့

“ေဂါတမဗုဒၶဘုရားရွင္ရဲ႕ သာသနာေတာ္သည္ ကမၻာေပၚမွာ သက္တမ္းရွည္ၾကာတဲ့ ဘာသာတစ္ခုျဖစ္တဲ့ အျပင္ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆံုးအမေတာ္ဟာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္ကာလတုိင္ေအာင္ လူသားတုိ႔အေပၚ ကာယသုခ၊ စိတၱသုခနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကုိ ေဆာင္ရြက္ေပးခဲ့ၿပီး ေနာင္အနာဂတ္မွာလည္း ကမၻာ့လူသားတုိ႔အေပၚ ေကာင္းက်ဳိးမ်ား ဆက္လက္ သက္ေရာက္ေနမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သုိ႔ျဖစ္၍ ကုသလမဂၢဗဟုိဌာနခ်ဳပ္နဲ႔ ကမၻာေပၚရွိ ကုလသမဂၢဌာနအသီးသီးတုိ႔မွ ကဆုန္လျပည့္ ဗုဒၶေန႔ (ေဝဆတ္ေဒး)ကုိ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရ့ုံးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ရမည္။ ဤဆံုးျဖတ္ခ်က္အရ ေဝဆတ္ေဒး က်င္းပရာတြင္ ကုလသမဂၢရံပံုေငြကုိ သံုးစဲြခြင့္မရွိ။ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တုိင္း ကဆုန္လျပည့္ေန႔သည္ မည္သည့္လ (အဂၤလိပ္လ)တြင္ က်ေရာက္မည္ကုိ ကုလသမဂၢ ဌာနခ်ဳပ္ႏွင့္ အျခားေသာ ကုလသမဂၢဌာနတုိ႔က တုိင္ပင္ညွိႏႈိင္းကာ ဆံုးျဖတ္သြားရမည္” လုိ႔ ဆံုးျဖတ္ခဲ့ပါတယ္။

ထူးျခားလွတဲ့ ဗုဒၶဘာသာဝင္တုိ႔ရဲ႕ ကဆုန္လျပည့္ေန႔ကုိ ကမၻာ့ကုလသမဂၢက အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ရံုးပိတ္ရက္အျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးခဲ့ေလၿပီ။

ကဆုန္လျပည့္ေန႔ဟာ ဘုရားရွင္ အဆူဆူ ပြင့္ေတာ္မူတဲ့ေန႔လည္းျဖစ္တယ္။ ေလာကမွာ ဘုရားရွင္ ပြင့္ထြန္းေပၚေပါက္လာျခင္းဟာ ေလာကေကာင္းက်ဳိးအတြက္ပဲျဖစ္တယ္။ ဘုရားရွင္ရဲ႕အဆံုးအမေတာ္ဟာ ေလာကသားတုိင္းအတြက္ ျဖစ္တယ္။ ေလာကသားတုိ႔ဟာ ဘုရားရွင္ရဲ႕ အဆံုးအမအတုိင္း လုိက္နာ က်င့္သံုးပါက ကာယသုခ စိတၱသုခနဲ႔ ျပည့္စံုၾကၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအစစ္ ျဖစ္တဲ့ သႏၲိသုခ နိဗၺာန္ကုိ မလႊဲဧကန္ ေရာက္ရေပမည္။

ဘုရားရွင္ အဆံုးအမျဖစ္တဲ့
“မေကာင္းမႈေရွာင္၊ ေကာင္းမႈေဆာင္၊ စိတ္ကုိျဖဴေအာင္ထား”
“ဗုဒၶတုိင္းသာ၊ မိန္႔ခဲ့တာ၊ သံုးျဖာဤစကား” အတုိင္း လုိက္နာက်င့္သံုးႏုိင္ၾကၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အစစ္ျဖစ္တဲ့ သႏိၲိသုခကုိ ရရွိႏုိင္ၾကပါေစ။

ေဆာင္းပါး >> Credit
Ref:
- The Sunday Times. Sunday. (12.9.1999) & (21.5.2000) Colombo, Sri Lanka
- Essay on the Thailand, Copyright 1991, Thanapol Vittayakarn Co.Ltd.
- ျမန္မာ့ စြယ္စံုက်မ္း အတဲြ ၁၊ ၈၊ ကဆုန္လျပည့္ေန႔၊ ေဗာဓိပင္။
ေတာင္တန္းသာသနာျပဳ ဆရာေတာ္ အရွင္သုခမိႏၵ (စဝ္ဆုခမ္း တန္႔ယန္း)
c/o ( MS )

Photo Credit to: Minn Thant GZ

Sunday, 11 December 2016

ျပည္သူ႔အျမင္(၂၂)

ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္က ကြန္တိန္နာကားေတြကို ညကိုး မနက္ေျခာက္ပဲ ေမာင္းရမယ္ဆိုျပီး  ဗီတိုအာဏာနဲ႔ အမိန္႔ထုတ္လိုက္ပါတယ္

ဒါကို ျဖိဳးမင္းသိန္းထုတ္တဲ႔အမိန္႔ပဲဆိုျပီး စီးပြားေရးလုပ္ငန္း (Export/Import) နဲ႔ Logisticsပိုင္းကို နားမလည္တဲ႔သူေတြဟာ ရန္ကုန္ျမိဳ႕ လမ္းရွင္းမယ္ဆိုတဲ႔ အက်ိဳးရလဒ္ကိုပဲ ေမ်ွာ္ကိုးေထာက္ခံခဲ႔ အျမင္မတူသူေတြကို ရန္သူလိုသေဘာထား (ေထာင္ခ်ဖို႔ ကားသိမ္းဖို႔ သတ္ပစ္ဖို႔) အထိ ရမ္းကားတဲ႔စကားေတြ ထုတ္ေျပာျပီး အသိဥာဏ္ ဆင္ျခင္တရားမဲ႔စြာနဲ႔ ရန္လိုျပီး တခ်ိဳ႕ကဆို စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔သာတန္တရ္ဆိုတဲ႔အထိ ရန္လိုေစာ္ကား ျခိမ္းေျခာက္လာခဲ႔ပါတယ္

ကြန္တိန္နာကိစၥဟာ လမ္းေဘးေစ်းသယ္ရွင္းသလို ေပါ့ေပါ့ပါးပါးကိစၥမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး
Container Box တစ္လံုး ကားေပၚတင္ခြင့္ရျပီး သက္ဆိုင္ရာ ဆိပ္ကမ္း /ဂိုေဒါင္ ကို ေမာင္သြားခြင့္ရဖို႔ဆိုတဲ႔ အေနထားေရာက္ေအာင္ စာရြက္စာတမ္း ေငြေၾကးကိစၥ ဆိပ္ကမ္းလုပ္ငန္းစဥ္ အေျမာက္အျမားကို ျဖတ္ေက်ာ္ရတာ အခ်ိန္အေျမာက္အျမားယူ လိုအပ္တဲ႔ေငြေရာ မလိုအပ္ပဲ ေပးရတဲ႔ေငြ (undertable) ေရာ အကုန္က်ခံ ျပီးမွ ေျမာက္ျမားလွတဲ႔ လမ္းေၾကးတံတားေၾကးေတြ ထပ္ေဆာင္းေပးရျပီးမွ သြားခြင့္ရတာပါ (နိုင္ငံတကာမွာ အဲ႔ဒီလို logistics procedure ေတြ မမ်ားပါဘူး
ဒါကို ဒီ Fieldမွာ လုပ္ငန္းလုပ္ေနသူေတြ အကုန္သိပါတယ္
ေျပာခ်င္တာက ဒူးရင္းသီးအလံုးတစ္ရာကို ကားေပၚတင္ ေမာင္းလို႔ရျပီ ဆိုတာမ်ိဳးမဟုတ္ပါဘူး

မလိုအပ္ပဲ မ်ားျပားလွတဲ႔ ေဆာင္ရြက္ရပံုအဆင့္ဆင့္ေၾကာင့္ ျမန္မာနိုင္ငံရဲ့ ဆိပ္ကမ္းေတြဟာ သေဘၤာဝင္လာတာ တစ္စီးမ်ားလာတာနဲ႔ ဆိပ္ကမ္းမွာ Container Boxေတြ ဟာ ရွင္းလင္းထုတ္ယူနိုင္တာၾကန္႔ၾကာျပီး ဆိပ္ကမ္းၾကပ္တည္းလာပါတယ္
ဆိပ္ကမ္းမွာ Boxေတြ ပံုေနရင္ အျပင္ကို အဲဒီBoxေတြ သယ္တဲ႔အခါ လမ္းၾကပ္ပါတယ္

ကားသမားေတြ ေန႔ ည ဒုကၡမ်ိဳးစံုနဲ႔ ကားေပၚမွာ ေနရတာပါ

သၾကၤန္ကာလမွာ ဆိပ္ကမ္းၾကပ္တဲ႔အခ်ိန္ Empty Containerေတြ သေဘၤာေပၚအကုန္တင္ျပီး ျပန္ပါ ဆိုတဲ႔အမိန္႔တစ္ခု ထြက္လာပါတယ္
ဆိပ္ကမ္းအခက္ခဲျဖစ္ေနခ်ိန္ျဖစ္လို႔ Feeder Operatorအကုန္ လိုက္နာျပီး စီးပြားအဆံုးရံႈးခံ ျပန္ပို႔ၾကပါတယ္
ရလဒ္က နိုင္ငံျခားရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံသူေတြဟာ တျခားနိုင္ငံကို ေရြးခ်ယ္သြားပါတယ္
NLDအစိုးရတက္ျပီး စီးပြားေရးက်ဆင္းသြားတဲ႔စစ္တမ္းဟာ အဲဒီကာလပါပဲ

အခု လမ္းရွင္းဖို႔ Container Carကို ညေမာင္းသတ္မွတ္ပါတယ္
လုပ္ငန္းအေနအထားအရ ရီစရာအမိန္႔ပါပဲ
သစ္လံုးတင္ကားေတြသာ ညေမာင္းသတ္မွတ္ျခင္းမ်ိဳး ယိုးဒယားမွာ ရွိပါတယ္
သစ္လံုးဟာ စစ္စရာ ဘာမွမရွိတဲ႔ပစၥည္း အႏၲရာယ္ရွိတဲ႔ပစၥည္းျဖစ္လို႔ ညေမာင္းသတ္မွတ္တာပါ

ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ဟာ နိုင္ငံတကာမွာ  Container Carေတြဟာ ညပဲ ေမာင္းရတယ္ဆိုတဲ႔ ဘယ္သူက စာသင္ေပးလိုက္လဲမသိတဲ႔ ဆီေလ်ာ္မႈမရွိတဲ႔စကားနဲ႔အမိန္႔ထုတ္ပါတယ္

ကားေတြ ေန႔ခင္းမေမာင္းရလို႔ Transport Chargesေတြ Double ျဖစ္လာရင္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြသာ ကုန္က်ခံရမွာပါ ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္လာမယ္

ရက္ၾကာေလွာင္လို႔မရတဲ႔ပစၥည္းဆို ပ်က္စီးေလလြင့္မယ္
ယွဥ္ျပိဳင္မႈမွာ Delay ျဖစ္မယ္ ၾကန္႔ၾကာမယ္

Containerကားပိုင္ရွင္ေတြ Container Gate ပိုင္ရွင္ေတြဟာ ေန႔ခင္းပိုင္းအားလပ္ျပီး ထိခိုက္မႈမရွိပါဘူး

လူေတြက က်ေနာ္က ဒီအမိန္႔ကို ယုတၲိမရွိေၾကာင္းေျပာတဲ႔အခါမွာ မိသားစုဟာ Container Ownerျဖစ္လို႔ Container Gateပိုင္ထားလို႔ အက်ိဳးစီးပြားထိလို႔ နာတယ္ မခံနိုင္ျဖစ္တယ္ လို႔ စြပ္စဲြပါတယ္

အက်ိဳးစီးပြားေၾကာင့္ လံုးဝမဟုတ္ပါဘူး

ဒီလုပ္ငန္းကို တစ္လရပ္ထားလည္း က်ေနာ္တို႔ ထမင္းမငတ္ပါဘူး
Logisticsလုပ္ငန္း Export Importလုပ္ငန္းသာ တစ္လရပ္ဆိုင္းလိုက္ရရင္ တိုင္းျပည္ပ်က္ ေအာင္တပ္မေတာ္ၾကီး ျပန္ခ်ီလာနိုင္တဲ႔အထိ ျဖစ္သြားနိုင္တာပါ

စစ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို မလိုခ်င္လို႔ ရန္ကုန္တိုင္းဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ ျဖိဳးမင္းသိန္း ဦးေႏွာက္သံုးျပီး ယုတၲိရွိရွိသဘာဝက်က် လုပ္ေစခ်င္တာပါ

သူ႔ဘက္ ကိုယ့္ဘက္ ကိုယ္ခ်င္းစာပါ
ဒါဟာ တိုင္းျပည္စီးပြားေရးပါ လမ္းေဘးမွာ စည္ပင္ပိုင္ေျမေပၚမွာ က်ဳးေက်ာ္ေစ်းေရာင္းေနတာမဟုတ္ဘူး
ဘီးခြန္ လုပ္ငန္းခြန္ေဆာင္ျပီး လမ္းေၾကးတံတားေၾကးေပးျပီး နိုင္ငံေတာ္ကို အခြန္ေဆာင္ျပီး လုပ္ေနတဲ႔တရားဝင္လုပ္ငန္းပါ

ရန္ကုန္တိုင္းဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ စီးပြားေရးအျမင္ရွိလာဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္

Thuzar Kyaw Soe
#TZKS

မွန္တာေျပာရလို႔ 66(D)တို႔ ဘာတို႔လည္း ဂရုကိုမစိုက္ပါဘူး